اكوايران: رهبران جهان متوجه شدهاند كه چاپلوسي از ترامپ معمولاً به آنها كمك ميكند تا به خواستههايشان برسند. ملك عبدالله نيز ظاهراً همين تاكتيك را به كار گرفته است.
تهديد وجودي ترامپ عليه متحدان؛ استراتژي دلجويي شاه و ژنرال كارساز ميشود؟
به گزارش اكوايران، اردن و مصر در حالي كه خود را در تيررس دونالد ترامپ، رئيسجمهور ايالات متحده ميبينند، با سرعت و با چشماندازي نامشخص از موفقيت، تلاش ميكنند او را از مجبور كردن آنها به پذيرش فلسطينيان از نوار غزه منصرف كنند.
به نظر ميرسد اين دو دولت عربي كه پيشنهاد ترامپ براي اسكان دو ميليون فلسطيني را تهديدي وجودي ميدانند، استراتژي دلجويي از رئيسجمهور آمريكا با پيشنهادهايي براي همكاري در بازسازي غزه، برقراري توافق در منطقه و گسترش كمكهاي بشردوستانه را در پيش گرفتهاند. تحليلگران ميگويند كه اين رويكرد ممكن است براي آنها زمان بخرد، شايد به اندازهاي كه ترامپ اين ايده را بيش از حد پيچيده بداند يا به معايب راهبردي و امنيتي بيثبات كردن دو متحد نزديك آمريكا در منطقه پي ببرد.
بر اساس گزارش نيويوركتايمز، ملك عبدالله پادشاه اردن، در ديدار با ترامپ در دفتر بيضي كاخ سفيد روز سهشنبه، لحني آشتيجويانه اتخاذ كرد و به رئيسجمهور آمريكا گفت كه كشورش دو هزار كودك فلسطيني مبتلا به سرطان و ساير بيماريها را از غزه خواهد پذيرفت. اما او در عين حال، هيچ عقبنشينياي در مورد اسكان دادن بيشتر فلسطينيان نشان نداد و بعداً در بيانيهاي در شبكههاي اجتماعي، مخالفت قاطع اردن را با اين طرح تكرار كرد.
اردن مدتهاست كه برخي بيماران سرطاني از غزه را درمان ميكند، بنابراين اين پيشنهاد بيشتر يك اقدام نمادين بود تا يك امتياز واقعي. با اين حال، ترامپ آن را «حركتي زيبا» توصيف كرد.
رهبران ديگر جهان متوجه شدهاند كه چاپلوسي از ترامپ معمولاً به آنها كمك ميكند تا به خواستههايشان برسند. ملك عبدالله نيز ظاهراً همين تاكتيك را به كار گرفت و در ديدار روز سهشنبه خود با ترامپ، او را «شخصي كه ميتواند ما را به خط پايان برساند و ثبات، صلح و رفاه را به خاورميانه بياورد» توصيف كرد.
حتي زماني كه پادشاه اردن در بيانيهاي پس از اين ديدار، به روشني با جابجايي اجباري فلسطينيان مخالفت كرد، همچنان بر نقش كليدي ايالات متحده در اين روند تأكيد داشت. او در پست خود نوشت: «دستيابي به صلحي عادلانه بر اساس راهحل دو دولتي، تنها راه تضمين ثبات منطقهاي است. اين امر مستلزم رهبري ايالات متحده است.»
آمريكا اردن
مصر نيز روز سهشنبه در بيانيهاي اعلام كرد كه مايل است با ترامپ همكاري كند تا به «صلحي جامع و عادلانه در منطقه از طريق دستيابي به يك راهحل عادلانه براي مسئله فلسطين» برسد.
اما اين بيانيه هيچ اشارهاي به پذيرش طرح ترامپ نكرد و بر موضع هميشگي مصر مبني بر اينكه صلح تنها از طريق اعطاي حق حاكميت به فلسطينيان ممكن است، تأكيد كرد. فلسطينيان و بسياري از كشورهاي عربي، جابجايي اجباري فلسطينيان از غزه را نه تنها «پاكسازي قومي» و «جنايت جنگي» ميدانند كه برخلاف قوانين بينالمللي است، بلكه آن را پايان نهايي آرزوي ديرينه آنها براي تشكيل يك كشور فلسطيني تلقي ميكنند.
در عوض، مصر تلاش كرد كه طرح جايگزيني را به ترامپ پيشنهاد دهد و در بيانيه خود گفت كه قصد دارد «چشماندازي جامع براي بازسازي نوار غزه ارائه دهد، به گونهاي كه مردم فلسطين در سرزمين خود باقي بمانند.»
تشكيلات خودگردان فلسطين نيز روز چهارشنبه طرح خود را براي كمك به بازسازي غزه ارائه كرد.
در روزهاي اخير، با افزايش نگرانيها در قاهره درباره پيشنهاد دونالد ترامپ، مقامات مصري بر آمادگي اين كشور براي كمك به بازسازي غزه تأكيد كردهاند، همانطور كه پس از درگيريهاي قبلي نيز چنين كرده بودند. مصر يك گذرگاه مرزي حياتي با غزه دارد كه آن را به بازيگري كليدي در اين بحران تبديل ميكند.
يك سرمايهدار املاك مصري، هشام طلعت مصطفي، كه مانند ترامپ زنجيرهاي از املاك مسكوني و هتلها را توسعه داده است، روز يكشنبه در يك برنامه خبري شبانه ظاهر شد تا يك پيشنهاد ۲۰ ميليارد دلاري براي ساخت ۲۰۰۰۰۰ واحد مسكوني در غزه را مطرح كند. اين اقدام شبيه تلاشي براي صحبت كردن با ترامپ از زاويه يك تاجر با يك تاجر بود.
اما مصطفي، كه به عبدالفتاح السيسي رئيسجمهور مصر نزديك است، تأكيد كرد كه بازسازي غزه را بدون جابهجايي فلسطينيان از اين منطقه در نظر دارد.
در جريان ديدار روز سهشنبه، ملك عبدالله نيز چندين بار به نياز به مشورت با مصر و ساير كشورهاي عربي قبل از پاسخ به پيشنهاد ترامپ اشاره كرد. او از نشستي آتي در رياض با محمد بن سلمان، وليعهد عربستان، نام برد. مصر همچنين خواستار برگزاري نشست سران كشورهاي عربي در قاهره در تاريخ ۲۷ فوريه براي بررسي اين موضوع شده است.
با وجود مخالفتهاي اردن و مصر، ترامپ همچنان به هسته اصلي پيشنهاد خود پايبند به نظر ميرسد، پيشنهادي كه كاملاً غيرمنتظره بوده و شامل اين است كه ايالات متحده كنترل غزه را در اختيار بگيرد و آن را به بت فوروارد يك «ريويرا» براي گردشگري و اشتغال تبديل كند.
در ديدار روز سهشنبه با ملك عبدالله و پسرش، وليعهد حسين، ترامپ گفت: «ما غزه را خواهيم داشت» و «آن را ميگيريم.»
با اين حال، ترامپ به نظر ميرسد كه لحني نرمتر نسبت به تهديد قبلي خود مبني بر قطع كمكهاي مالي به اردن و مصر اتخاذ كرده باشد. اين دو كشور از بزرگترين دريافتكنندگان كمكهاي آمريكا هستند.
او همچنين اشاره كرد كشورهاي ديگري را نيز مد نظر دارد كه ممكن است مايل به پذيرش فلسطينيان غزه باشند. او گفت: «ما كشورهاي ديگري داريم كه ميخواهند درگير اين مسئله شوند.» وقتي يك خبرنگار از او پرسيد كه آيا دو كشور مورد نظر آلباني و اندونزي هستند، ترامپ پاسخ داد: «بله، حتماً.» (رهبران هر دو كشور چنين احتمالي را كاملاً رد كردهاند.)
كارشناسان خاورميانه ميگويند كه ترامپ ظاهراً محاسبات پيشين ايالات متحده درباره اهميت ثبات در مصر و اردن را ناديده ميگيرد. اين دو كشور همسايه عرب اسرائيل هستند كه سالها پيش با اسرائيل صلح كردهاند و در زمينههاي امنيتي با آمريكا همكاري نزديكي دارند.
برايان كاتوليس، پژوهشگر ارشد در مؤسسه خاورميانه كه بر مصر، اسرائيل، اردن و فلسطينيان تمركز دارد، ميگويد: «نحوه صحبت ترامپ درباره اين روابط، طوري است كه انگار اين كشورها فقط دريافتكننده كمك هستند و ما چيزي از آنها به دست نميآوريم.»
در واقع، بسياري از مدافعان حقوق بشر و منتقدان مصر اين سوال را مطرح كردهاند كه سرمايهگذاري آمريكا در مصر تا چه حد عاقلانه است. آنها استدلال ميكنند كه اين حمايت رژيمي سركوبگر را تقويت ميكند كه اغلب برخلاف منافع ايالات متحده عمل ميكند. با اين حال، تحليلگران ميگويند كه همكاري مصر و بهويژه اردن در مسائل امنيتي منطقهاي، براي آمريكا ارزشمند بوده است.
مصر كه سالانه ۱.۳ ميليارد دلار كمك نظامي از ايالات متحده دريافت ميكند و دومين دريافتكننده بزرگ اين كمكها پس از اسرائيل است با آمريكا در مبارزه با تروريسم همكاري كرده است.
اردن نيز دروازه ورود آمريكا به خاورميانه بوده و يك پايگاه نظامي ايالات متحده و يك ايستگاه بزرگ سازمان سيا (CIA) را در خود جاي داده است. همچنين بهعنوان مركز ديپلماتيك منطقهاي نقشآفريني كرده است. مانند مصر، پادشاهي اردن نيز اسلامگرايي افراطي را تهديدي جدي ميداند و از آمريكا در مبارزه با القاعده و سپس داعش حمايت كرده است.
سال گذشته، زماني كه جمهوري اسلامي ايران اسرائيل را با موشكها و پهپادها هدف قرار داد، اردن نيز در سرنگوني برخي از آنها نقش داشت. برايان كاتوليس گفت: «اردن كاملاً همگام با آمريكا بوده است.»
اردن و مصر در گذشته پناهجويان فلسطيني را پس از جنگ ۱۹۴۸ و تاسيس رژيم اسرائيل پذيرفتند. مصر اكنون حداقل ۱۰۰۰۰۰ فلسطيني را كه براي درمان پزشكي و ساير نيازها از غزه فرار كردهاند، در خود جاي داده است.
اما تحليلگران ميگويند كه هر دو كشور ترجيح ميدهند كمكهاي آمريكا را از دست بدهند تا اينكه با پذيرش فلسطينيان، مردم خود را عليه خود بشورانند و متهم به همدستي در «پاكسازي قوم» غزه شوند.
براي اردن، پذيرش تعداد زيادي فلسطيني كه مجبور به ترك غزه شدهاند، غيرقابل قبول است زيرا ميتواند شكاف موجود بين شهروندان فلسطينيتبار و غير فلسطينيتبار را عميقتر كند و ثبات پادشاهي را به خطر بيندازد. بيش از نيمي از ۱۲ ميليون شهروند اردن از تبار فلسطيني هستند.
اردن در حال حاضر ميزبان حدود ۷۰۰۰۰۰ پناهنده است، از جمله سوريها، عراقيها و فلسطينيها. اين جمعيت عمدتاً فقير، منابع محدود كشور كوچك اردن را تحت فشار شديدي قرار داده است.
پيشنهاد ترامپ همچنين ترس از اينكه اسرائيل در مرحله بعدي فلسطينيان كرانه باختري را به اردن تبعيد كند، افزايش داده است؛ هدف ديرينه راستگرايان افراطي اسرائيل.
احمد ابوالغيط، دبيركل اتحاديه عرب، روز چهارشنبه به اين نگرانيها اشاره كرد و گفت: «امروز تمركز بر غزه است، اما فردا بر كرانه باختري با هدف خالي كردن فلسطين تاريخي از مردم بومي آن خواهد بود، كه امري غيرقابل قبول است.»
مصر نيز اسكان مجدد فلسطينيان در خاك خود را يك تهديد امنيتي جدي ميداند. مقامات مصري هشدار دادهاند كه فلسطينيان آواره ممكن است از خاك مصر عليه اسرائيل حملات انجام دهند، كه اين امر ميتواند حمله نظامي اسرائيل به مصر را در پي داشته باشد.
برچسب:
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید:
