اكوايران: رئيسجمهور تركيه خواهان سودجويي از سقوط دولت بشار اسد در سوريه و آتشبس در جنگ غزه است. اگر شرايط به خوبي پيش برود، ممكن است فرصت صدها ميليارد دلار قراردادهاي بازسازي و تجارت جديد بههمراه نفوذ ژئوپليتيكي به وجود آيد.

روياي سلطان براي تغيير چهره خاورميانه؛ اردوغان با حمايت ترامپ، بزرگترين برنده سقوط بشار اسد ميشود؟
به گزارش اكوايران، با تهديد دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريكا، براي تغيير دوباره سياست خارجي ايالات متحده، يكي از آشنايان قديمي ترامپ سعي دارد از دوران جديد معاملهگري آمريكا در خاورميانه منفعت ببرد.
به نوشته بلومبرگ، رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور تركيه، خواهان سودجويي از سقوط دولت بشار اسد در سوريه و آتشبس در جنگ غزه است. اگر شرايط بهخوبي پيش برود، ممكن است فرصت صدها ميليارد دلار قراردادهاي بازسازي و تجارت جديد بههمراه نفوذ ژئوپليتيكي به وجود آيد.
اما طبق اعلام مقامات و مشاوران تركيه كه با اين موضوع آشنا هستند، مخالفت تركيه با نيروهاي كرد تحت حمايت آمريكا، برنامهها براي ثبات بخشيدن به منطقه را مورد آزمايش قرار خواهد داد. اردوغان خواهان آن است كه اين گروهها منحل شوند؛ با اين حال، مذاكرات اخير تركيه با دولت بايدن نتيجهاي در پي نداشت. به گفته افراد مطلع، انتظار ميرود يك هيئت تركيهاي بهزودي براي مذاكرات از واشنگتن بازديد كند.
آمريكا از مدتها قبل از كردها در جنگ خود با گروه تروريستي داعش حمايت كرده است. ايالات متحده از فروختن اين گروهها به تركيه اجتناب كرده است، چراكه واشنگتن آنها را يك عامل ضروري براي جلوگيري از سود بردن گروههاي افراطي از بحران در سوريه ميبيند.
تركيه طي چند دهه اخير با شبهنظاميان جداييطلب كرد در جنگ بوده است و اكنون فرصت خنثي كردن اين تهديد را ميبيند. تركيه مبارزان كرد در سوريه را بهعنوان تروريست قلمداد ميكند و آنها را متحد حزب كارگران كردستان يا همان پكك ميداند.
افراد نزديك به دولت تركيه اعلام كردهاند علاوه بر اين، منفعتهاي تجاري نيز وجود دارد. همانطور كه صدها كاميون تركيهاي بهشكل روزانه به حمل مواد غذايي، دارو و مصالح ساختماني ميپردازند و با عبور از مرز وارد سوريه ميشوند، اردوغان اميدوار است يك نقش بزرگتر در بازسازي سوريه ايفا كند.
افراد مطلع در آنكارا و استانبول اعلام كردهاند با نياز به ساخت كامل شهرها، بيمارستانها و زيرساختهاي فرسوده، مقامات تركيهاي جلسات پشت سر هم براي هماهنگي تلاشهاي بازسازي سوريه برگزار ميكنند.
سهام توليدكنندگان سيمان و فولاد در تركيه از زماني كه بشار اسد سقوط كرد با افزايش همراه شده است، در حاليكه پروازهاي شركت تركيش ايرلاينز به دمشق از روز پنجشنبه و پس از وفقهاي 13 ساله از سر گرفته شد.
اويتون اورهان، متخصص سوريه در مركز مطالعات خاورميانه در آنكارا، معتقد است: «تركيه ميخواهد بزرگترين سهم را در بازسازي سوريه داشته باشد. زماني كه اپوزيسيون سوريه دمشق را تصرف كرد، آنكارا فرصت اين را پيدا كرد تا از سالها حمايت مستقيم و غيرمستقيم خود از آنها بهرهبرداري كند.»
مقامات و مشاوران تركيهاي بهشرط ناشناس ماندن به بلومبرگ اعلام كردند تركيه فكر ميكند اشتياقش براي داشتن سهم بزرگتر در آينده سوريه ميتواند تأييد ضمني آمريكا و اسرائيل را داشته باشد، البته با اين شرط كه آنكارا نيروهاي كرد سوريه را هدف قرار ندهد و انتقادات خود درباره سياستهاي اسرائيل در غزه و كرانه باختري را ملايم كند.
در جريان مذاكرات با مقامات آمريكا در آنكارا طي ماه جاري ميلادي، تركيه بر اين موضوع تأكيد كرد كه نيروهاي كرد ي.پ.گ تحت حمايت ايالات متحده كه تحت رهبري نيروهاي دموكراتيك سوريه يا SDF هستند، بايد منحل شوند.
يك تقاضاي ديگر اين بود كه در بحبوحه انتظارات فزاينده در داخل دولت تركيه مبني بر اينكه عبدالله اوجالان، رئيس زنداني اين گروه، بهزودي از نيروهاي خود درخواست خواهد كرد سلاحهاي خود را زمين بگذارند. اعضاي پكك تحت نيروهاي دموكراتيك سوريه (SDF)، اين كشور را ترك كنند.
اردوغان در پارلمان اين كشور در اوايل ژانويه اعلام كرد: «اگر سازمان تروريستي ي.پ.گ كه منابع طبيعي سوريه را غصب كرده است، خود را منحل نكند و سلاحها را زمين نگذارد، نميتواند از پايان تلخ آينده فرار كند.»
تركيه به تأمين مالي و مشاوره ارتش ملي سوريه (SNA) ميپردازد كه به سقوط دولت اسد كمك كرد و تلاش دارد قلمروي بيشتري را از نيروهاي كرد در شمال سوريه بگيرد.
طبق اعلام افرادي كه به ذهنيت تركيه آشنايي دارند، آمريكا تاكنون با درخواست آنكارا براي منحل كردن SDF و ي.پ.گ مخالفت كرده است، زيرا ايالات متحده كردها را بهعنوان متحد ضروري براي كنترل داعش در سوريه ميبيند.
همچنين وزارت دفاع آمريكا اعلام كرده است در حال حاضر حدود دو هزار نيروي آمريكايي در سوريه حضور دارند كه دو برابر بيشتر از تعدادي است كه پيش از اين تصور ميشد.
برخي سناتورها در ماه گذشته ميلادي تهديد به وضع تحريم عليه تركيه كرده بودند مگر اينكه ارتش ملي سوريه كمپين خود را متوقف كند. اما وضعيت در واشنگتن اكنون تغيير كرده است. ترامپ كه اردوغان را هم «دوست» و هم «شيطان» خطاب كرده، ضمن تحسين رئيسجمهور تركيه اعلام كرده است آنكارا يك بازيگر كليدي در شلگيري آينده سوريه خواهد بود.
در همين حال، اردوغان اميدوار است ترامپ را متقاعد كند كه تركيه بهعنوان دومين ارتش بزرگ در ناتو، در بهترين موقعيت براي جلوگيري از بازيابي گروه تروريستي داعش قرار دارد.
تركيه همچنين ميخواهد نيروهاي كرد كنترل ميادين نفتي را به دولت مستقر در دمشق بازگردانند كه يك منبع درآمدي ضروري براي بازسازي سوريه محسوب ميشود. پيش از آغاز جنگ داخلي در سال 2011، سوريه حدود 400 هزار بشكه در روز توليد داشت كه بيشتر از توليد امروز برخي اعضاي اوپك است.
مورات يسيلتاش، مدير سياست امنيتي انديشكده SETA مستقر در آنكارا كه به دولت اردوغان مشاوره ميدهد، گفت: «تركيه ظرفيت تعمير سريع فرودگاهها، شبكه برق و شبكه مخابراتي سوريه را دارد و در عين حال واحدهاي مسكوني و زيرساختها را بازسازي ميكند. حتي ميتواند ميادين گاز طبيعي و نفت سوريه را در آينده احيا كند.»
براي اردوغان شخصا، خطرات زيادي وجود دارد. پس از پيروزي مجدد در انتخابات رياستجمهوري در سال 2023، او در تلاش است حكومت خود را تمديد كرده و ميراث خود را با احياي طرحي براي برقراري صلح با اقليت كردها تثبيت كند. اين اقدام ميتواند تصوير سياسي او را پس از ورود اقتصاد تركيه به ركود و تلاش اين كشور براي كاهش يكي از بالاترين نرخهاي تورم در جهان، بهبود بخشد.
آنچه براي كردها در نظر گرفته شده، پول است. مقامات تركيه همچنين به روابط تجاري قوي با دولت اقليم كردستان عراق اشاره ميكنند، آن به عنوان نمونهاي از آنچه يك رابطه دوستانه ميتواند براي بيت فورد كردها در سوريه در آينده به ارمغان بياورد. شركتهاي تركيهاي بيمارستانها، فرودگاهها، مراكز خريد و هتلهاي لوكس در عراق ساختهاند.
تركيه براي افزايش نفوذ اقتصادي و سياسي خود در سوريه، پيشتر به الجولاني، رهبر دوفاكتو سوريه، پيشنهاد كمك به بازسازي زيرساختهاي آسيبديده، كمكهاي نظامي و حمايت از شورشيان سوريهاي مورد حمايت تركيه را داده است.
آنكارا همچنين از كشورهاي حوزه خليج فارس درخواست كرده است به تأمين مالي پروژههايي كه هزينه آنها به صدها ميليارد دلار ميرسد، كمك كنند. در شهر شمالي حلب كه نيمي از آن ويران شده است، برخي سازندگان تركيهاي در حال ارزيابي پروژههاي ساختماني هستند و تركيه به كمك براي تعمير شبكه برق و ساخت سدهاي جديد نياز دارد.
سپس بحث تجارت مطرح است. پيشبيني ميشود هنگامي كه امنيت بهبود يابد، تركيه دوباره از سوريه بهعنوان كانال اصلي خود براي صادرات از طريق جاده به خليج فارس استفاده كند، نه از مسير گرانتري كه از طريق مصر است.
به گفته افرادي كه با وضعيت آشنا هستند، آنكارا منتظر است ببيند آتشبس در غزه برقرار خواهد ماند يا نه، قبل از آنكه تصميم بگيرد آيا روابط خود را با اسرائيل از سر بگيرد يا خير. تركيه تمامي تجارت خود با اسرائيل را در ماه مي 2024 در اعتراض به حملات نظامي آن عليه غزه متوقف كرد.
اردال ارن، رئيس انجمن پيمانكاران تركيه، گفت: «مرحله بعدي جنگ هنوز در سوريه ادامه دارد و لازم است ببينيم دولت خودمان چه برنامهاي براي تحولات خواهد داشت. ما منتظريم تا در بازسازي كشورهاي ويرانشده مشاركت كنيم.»
برچسب:
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید: